مغايرت و اتّحاد وجود و ماهيت انّ الوجود عارض المهيّة * تصوّرا و اتّحدا هويّة هر چيزى را كه ما درك مىكنيم دو جنبه و دو حيثيت در آن تشخيص مىدهيم كه يكى از اين دو جنبه ماهيت شىء است و ديگرى وجود آن شىء . مثلا ما مىدانيم كه عدد در خارج موجود است يا زاويه موجود است يا خط موجود است يا انسان موجود است . در همهء اين امور يك جنبهء مشترك به ذهن ما مىآيد كه نام « وجود » بر آن گذاشته‌ايم . پس همهء اينها در اين جهت مشتركند كه امور واقعيت دار و امور عينى و خارجى هستند ( در مقابل يك سلسله امور ديگر كه در متن واقعيت نيستند ؛ مثل اينكه مىگوييم : بخت نيست ، اتفاق نيست ، تناقض نيست ) . ولى در عين اينكه اين امور يعنى عدد و زاويه و خط و انسان و غيره همه در يك امر با يكديگر مشترك هستند كه آن همان واقعيت داشتن است ، جنبه‌هاى اختصاصى و مابه الامتيازى هم در آنها موجود است ، زيرا يكى از آنها عدد است كه موجود است نه زاويه و خط و انسان ، و ديگرى زاويه است كه موجود است نه عدد و خط و انسان ، و سومى خط است كه موجود است نه عدد و زاويه و انسان ، و چهارمى انسان است كه موجود است نه عدد و زاويه و خط . پس ، از اينجا مىفهميم همان طورى كه در آنجا كه مىگوييم فلان چيز موجود